دکتر مصطفوی | Dr. Mostafavi

جلد 51 المعجم فی فقه الغة القرآن و سرالبلاغة این کتاب معجم اختصاصی الفاظ قرآن کریم است. در این معجم، به بیان تعداد بسامد هر واژه و مشتقاتش در قرآن اشاره شده و در ذیل هر واژه علاوه بر معنای لغوی، به نصوص تفسیری درباره آن کلمه نیز پرداخته شده است. از این رو، این معجم را میتوان نوعی تفسیر موضوعی با محوریت اصطلاحات نیز به شمار آورد.آنچه اهمیت این کتاب را برای پژوهشگران افزون می کند گستردگی و حجم مطالب جمع آوری شده از مهمترین منابع لغوی ادبی و تفسیری می باشد. ذکر مشتقات با معانی متفاوت و بیان استعمالات قرآنی از دیگر ویژگیهای این معجم است. جمع آوری و تتبع کامل از نصوص لغوی و ادبی و تفسیری مهم برای هر ماده قرآنی به ترتیب زمانی نویسندگان آنها که خواننده را نیز با تطور واژه آشنا می کند. بخوانید...

قبل از اینکه دیر شود بذر مرغوب بکارإِنَّما قَلبُ الحَدَثِ كَالارضِ الخاليَةِ ما اُلقىَ فيها مِن شَىْ ءٍ قَبِلَتهُدل نوجوان مانند زمين آماده است كه هر بذرى در آن افشانده شود، مى پذيرد.نامه 31 بخوانید...

مقاله کاربرد اصل مثبت در علم اصول و فقه (علمی پژوهشی)کاربرد اصل مثبت در علم اصول و فقهدرجه علمی: نشریه علمیدرجه علمی در دستهبندی سابق وزارت علوم: علمی پژوهشینویسندگان: الهام معزی نجف آبادی سید ابوالقاسم نقیبیمنبع: فقه و اصول سال پنجاه و یکم زمستان 1398 شماره 119اصل مثبت در ادبیات اصولی به استصحابی اطلاق می شود که آثار شرعی بر مؤدای آن به واسطه لوازم عقلی و عادی و اتفاقی (مثبتات) مترتب شود. اصولیان متقدم بر شیخ انصاری، مثبتات استصحاب را حجت می دانستند؛ اما مشهور اصولیان متأخر از ایشان، قائل به عدم حجیت اصل مثبت شدند. مبتنیی بودن بی اعتباری برخی از مسائل اصولی بر عدم اعتبار اصل مثبت و تأثیر این مسائل در فتاوای فقها، نشان از کاربرد وسیع این مسأله دارد. عدم حجیت اصل تأخر حادث و استصحاب عدم ازلی،...

الإمامُ الحسينُ عليه السلام: دَخَلتُ على رسول اللّه ِ صلى الله عليه و آله و عِندَهُ اُبَيُّ بنُ كَعبٍ، فقالَ رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله: مَرحَبا بكَ يا أبا عبدِ اللّه ِيا زَينَ السَّماواتِ و الأرضِ، فقالَ لَهُ اُبَيٌّ: و كيفَ يكونُ يا رسولَ اللّه ِ زَينَ السّماواتِ و الأرضِ أحَدٌ غَيرُكَ؟! فقالَ لَهُ: يا اُبيُّ، و الّذي بَعَثَني بالحَقِّ نَبيّا إنّ الحُسينَ بنَ عليٍّ في السَّماءِ أكبَرُ مِنهُ في الأرضِ؛ فإنَّهُ مَكتوبٌ عَن يَمينِ العَرشِ: مِصباح هادٍ و سَفينَةُ نَجاةٍ.امام حسين عليه السلام: بر رسول خدا صلى الله عليه و آله وارد شدم اُبىّ بن كعب هم آنجا بود. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود: خوش آمدى اى ابا عبد اللّه! اى زيور آسمان ها و زمين. اُبىّ به ايشان عرض كرد: اى رسول خدا! چگونه...

تفسير القرآن الكريم (سید عبدالله شبر قرن13ق)تفسير القرآن الكريم (شبّر)، اثر سيد عبدالله شبّر (1242ق)، با تحقيق دكتر حامد حفى داود، يكى از تفسيرهاى ارزشمند معروف و مختصر قرآن، به زبان عربى مىباشد كه به نام مؤلف آن، معروف شده است.كتاب با مقدمه محقق آغاز و مباحث، دربردارنده تفسير تمام سور قرآن كريم بوده كه به ترتيب از سوره «حمد» آغاز و تا سوره «ناس» ادامه يافته است.گزارش محتوادر مقدمه محقق، ضمن ارائه زندگىنامه مرحوم شبر، به مطالب زير پرداخته شده است: اعجاز قرآن از جهات مختلف، جمع قرآن در مصحف واحد، قرائات مختلف، تفسير قرآن [۱]از جمله ويژگىهاى بارز اين تفسير، بحثهاى ادبى آن مىباشد. نكات ادبى قابل اشاره در اين تفسير گرانبها، عبارتند از:لغت:الف) «أ لم تر إلى الملأ...»(بقره / 246)؛ نویسنده، كلمه «ا...

الوجوه و النظائر فی القرآن دامغانیالوجوه و النظائر لألفاظ كتاب الله العزيز، اثرى است منسوب به ابوعبدالله حسین بن محمد دامغانى (متوفى 478ق1085/م)، با تحقيق محمدحسن ابوالعزم زفيتى، پيرامون وجوه و نظاير در قرآن كه به زبان عربى و در قرن پنجم هجرى نوشته شده است.اين كتاب به اسامى متعددى ناميده شده است و نسخ گوناگونى از آن نيز در كتابخانههاى دنيا موجود مىباشد. كارل بروكلمان معتقد است كه امام دامغانى صاحب دو كتاب به نامهاى «الزوائد و النظائر و فوائد البصائر» و «الوجوه و النظائر» مىباشد. خيرالدين زركلى نام اين كتاب را «الزوائد و النظائر في غريب القرآن» دانسته و عمر رضا كحاله «الزوائد و النظائر و فوائد البصائر». اسماعيل بغدادى نيز آن را «الزوائد و النظائر و فوائد البصائر» و «الوجوه و النظائر» معرفى كر...

وجوه القرآن حیری نیسابوری - نیشابوریوجوه القرآن اثر اسماعیل بن احمد حیری نیشابوری، کتابی است پیرامون فهم معانی واژههای قرآن كه به زبان عربی و در قرن پنجم هجری نوشته شده است.کتاب با سه مقدمه از ناشر، محقق و مؤلف آغاز شده و مطالب کتاب دربردارنده مجموعا ششصد و سیزده واژه از واژگان قرآنی است که به ترتیب حروف الفبا در بیستوهشت کتاب و هر کتاب در چند باب مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.گزارش محتوادر مقدمه ناشر، ابتدا به تعریف مختصر علم وجوه القرآن پرداخته شده و سپس، به موضوع و اهمیت کتاب، اشاره شده است[۱].در مقدمه محقق، ابتدا به شرححالی از نویسنده، ابن عباس، ابن سائب کلبی و مقاتل بن سلیمان ارائه گردیده و سپس، به موضوعات زیر، پرداخته شده است: بررسی علم وجوه و نظایر؛ تحلیل و کاوشی در کتاب؛ مقایس...

اصل مثبت (اصول فقه)+استصحاب عدم نسخ+مثال - مشهور بین متأخرین این است که مثبتات اصول عملیه بر خلاف امارات حجت نیست.مراد از مثبتات اصول عملیه آثار شرعیه است که بر خود مجرای اصل مترتب نیست بلکه بر لوازم عقلیه مجرای اصل، مترتب می شود؛ مثل ریش درآوردن زید، موضوع صدقه باشد که استصحاب بقاء حیات زید برای اثبات وجوب صدقه مثبِت است؛ چون وجوب صدقه اثر حیات زید نیست بلکه اثر ریش در آوردن است که لازم عقلی یا عادی حیات زید است و مجرای اصل، حیات زید است، اما اثر شرعی بر لازم عقلی یا عادی حیات مترتب شده است. در این فرض گفته می شود که استصحاب حیات این اثر را اثبات نخواهد کرد و اصل مثبت خواهد بود.اما اگر خود استصحاب دارای یک اثر باشد نه مستصحب، با جریان اصل اثر مترتب خواهد شد؛ مرحوم صاحب کفایه در مورد اصل برا...

معرفی تفسیر أبو السعود (إرشاد العقل السليم إلى مزايا القرآن الكريم)تفسیر ابی السعود کتابی است به زبان فارسی که مشتمل بر تأویل ابعاد مختلف آیات قرآن میu200fباشد. این کتاب اثر محمد بن محمد بن مصطفی عمادی معروف به ابو السعود است و انتشارات دار إحیاء التراث العربی انتشار آن را به عهده داشته است.[۱]دربارهٔ کتاب"ارشاد العقل السلیم إلی مزایا الکتاب الکریم» مشهور به "تفسیر أبی السعود" به زبان عربی، از قاضی ابی سعود محمد بن محمد بن مصطفی عمادی حنفی اشعری مذهب است که در سال ۸۹۳ (یا ۸۹۸ق) در روستایی در قسطنطنیه به دنیا آمد و نزد پدرش به تحصیل پرداخت و پس از فراغت از تحصیلات عالیه به مقام قضاء نائل آمد. او عمری را به تدریس و تعلیم و تألیف پرداخت. سرانجام در سال ۹۸۲ق در قسطنطنیه چشم از جهان فرو بست. "تفس...

تفسیر آیه 69 سوره حج - اللَّهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِيمَا كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ - جواب استخارهخدا در روز قیامت میان شما در آنچه (با من) خلاف و نزاع میکردید حکم خواهد فرمود.برگزیده تفسیر نمونه«و خداوند روز قیامت در میان شما در آنچه اختلاف داشتید داوری میکند» (اللَّهُ...

مقاله علمی پژوهشی: کارکردهای تطبیقی مبحث حجیت اصول فقه در تفسیر قرآننویسندگان: دکتر سید عبد الله اصفهانی و آقای حسن رنجبرچکیده مقاله: اصول فقه و تفسیر قرآن مباحث مشترکی دارند که از تطبیق آنها میxad...

امضاء و تأیید معصوم علیه السّلام نسبت به گفتار یا کرداری را تَقریر گویند و همچنین به تأیید و امضا هم تقریر میگویند.از تقریر به معنای نخست در اصول فقه سخن رفته است و از تقریر به معنای دوم به مناسبت د...

منجزیت قطعمنجّزیت قطع به سببیت قطع در تنجّز تکلیف شرعی اطلاق میشود.منجّزیت قطع، مقابل معذّریت قطع و از لوازم قطع بوده و به معنای قطعیت یافتن تکلیف در حق مکلف، به سبب قطع است. منجّزیت در جایی است که آ...

حجیت قطع به صحّت استناد به قطع در استنباط احکام شرعی اطلاق میشود.حجیت قطع، عبارت است از درستی استناد به قطع در استنباط احکام شرعی، که لازمه آن، منجّزیت تکلیف در صورت مطابقت آن با واقع و معذّریت در صورت عدم مطابقت با واقع است. [۱] [۲]...

بدرالدین محمّد زَرکَشی (۱۳۴۴م - ۱۳۹۲م) فقیه شافعی، محدث و کاتب مصری ترکی مملوکیاصل در سدهٔ هشتم هجری بود. [۱] علم حدیث را در دمشق از ابن کثیر و فقه را در مدرسهٔ شافعی در قاهره آموخت. به دلیل آنکه در جوانی گلدوزی یادگرفته بود به الزرکشی مشهور گشت.[۲]...

حجّت، اصطلاحی در اصول فقه می باشد.معنای لغویمعنای لغوی آن در عربی، وسیله پیروزی در هنگام مخاصمه، [۱] بیانگر صحت ادعای یکی از طرفین منازعه [۲] و برهان و دلیل [۳] است.حجت در قرآن و روایاتحجت در قرآن ...

حجیت اصول لفظی، صحّت استناد به اصول لفظی حاکم بر محاورات عرفی است.حجیت اصول لفظی، به معنای صحت استناد و احتجاج به آنها در برابر مولا و خصم هنگام شک در مراد متکلم است که لازمه آن منجّزیت در صورت اصابت به واقع و معذّریت در صورت عدم اصابت به واقع میباشد....

ـــ تنقیح مناط، اصطلاحی در اصول فقه میباشد.ـــتنقیح مناط به استخراج ملاک حکم از خطاب شارع برای تعمیم دادن آن به موارد مشابه اطلاق میشود.اهمیت موضوع بحث...

مقاله اصطلاح شناسی حجیت در علم اصول فقهیا حجت، اصطلاحی است که در علم اصول فقه امامیة و منطق مورد استفاده است و از نظر مفهوم در استعمال منطقیین، تفاوتی با مقصود اصولیین دارد. حجت در زبان عربی به معنای ...

اصول فقه محمد رضا مظفرکتاب «اصول الفقه»، به زبان عربی، تالیف محمد رضا مظفر، از مهمترین کتابهایی است که در حوزههای علمیه تشیع به عنوان دومین متن درسی علم اصول معین شده است.ساختار کتابمرحوم مظفر در ...